In een tijd waarin YouTube clips wedijveren om de allerlangste duurtijd, digitale technologieën alle beperkingen qua opnameduur hebben uitgewist en de term “slow cinema” stilaan een vaste plaats heeft verworven in het filmjargon, blijven traditionele filmvertoners halsstarrig vasthouden aan vastgeroeste tijdsformats. Geen genade voor cinematografische werken die de limiet van drie uur overschrijden: enkel straight-to-video (of liever: straight-to-internet) biedt een uitkomst. Tenminste: als ze, in serievorm, geen plaats worden aangeboden op een genereus televisiekanaal.

Ondanks die restricties zijn de paden van de filmgeschiedenis bezaaid met al even lange als weergaloze epossen, die alle tijd nemen die hen rechtmatig toekomt. Denk maar aan Jacques Rivette’s 12 uren durende Out 1 (1971), ooit bestempeld als het meest onzichtbaar (wegens “onvertoonbaar”) meesterwerk in het pantheon van de hedendaagse cinema. Of wat dacht je van Hans-Jürgen Syderberg’s onvolprezen Hitler - ein Film aus Deutschland (1977, 430’), door wijlen Susan Sontag bejubeld als “een van de grootste kunstwerken van de twintigste eeuw”, of Patricio Guzmán’s kroniek van de Chileense socialistische revolutie, La Batalla de Chile (1979, 270’), zonder enige twijfel een van de meest slagvaardige verwezenlijkingen van politieke cinema.

Aan het lijstje komt maar geen einde: recent nog lieten de eXtraLange films van Lav Diaz, Wang Bing en Olivier Assayas een onuitwisbare indruk na. Courtisane en KASKcinema bieden de unieke kans om deze en vele andere werken in al hun glorie te zien, op het grote scherm, in de volle lengte. Afspraak iedere eerste woensdagavond van de maand. Breng je boterhammen mee, wij zorgen voor de koffie.

WOE 5 oktober 2011, 18:00

Alexander Sokurov

Spiritual Voices (From the war diaries)

RU, 1995, colour, stereo, 328’

“De grens tussen Tadzjikistan en Afghanistan, 1994: op het moment dat de Russische campagne in Tsjetsjenië goed op gang komt en dagelijkse kost is op de staatstelevisie, vervoegt Alexander Sokurov een grenspatrouille in het pas onafhankelijke Tadzjikistan. Officieel is de oorlog met Afghanistan afgelopen, maar de Taliban blijft de Russische grenspost regelmatig uitdagen. Deze marginale oorlog is stof voor een journaal, niet in de zin van een actueel nieuwsbericht, maar wel in de zin van een tijdloos dagboek met de persoonlijke impressies van één van de grootste Russische cineasten. Droombeelden uit een niemandsland ver weg van hier”. (Pieter van Bogaert) 

“…We began to make our film in summer, then came again in winter. We worked in the places, where war is daily routine, where the state of war is not a sudden attack, but the normal life itself. Namely — fighting operations on the border between Tadjikistan and Afghanistan. Sometimes it were many days of troubled waiting. Sometimes battle: assault or repulse of it. But always there were victims, and always there was parting from the relatives and friends. And always anguish and abandonment. Proceeding from the idea of my home country, which I have formed, Russia is a land permanently waging war, and people here are formed always ready to go to war. Our national heroes are peoples who took part in war — not those who created something unusual, sitting and working peacefully. Russia is hardly imaginable for me without those convulsions of war, without this military trembling.” 

— Alexander Sokurov  

WOE 2 november 2011, 18:00

Olivier Assayas

Carlos (integrale versie)

FR, 2010, colour, stereo, 338’

Belgische première

“Deze film schetst de opkomst en ondergang van Ilich Ramírez Sánchez, beter bekend als ‘Carlos de jakhals’, de beruchte terrorist die in de jaren 1970 en 1980 een waar schrikbewind voerde. Geboren in Venezuela, opgevoed in Moskou, hoofdrolspeler in verschillende links-militante initiatieven en later actief als huurling, opererend van achter het Ijzeren Gordijn: Carlos, hier gespeeld door Edgar Ramírez, is een duizelingwekkende, mediagenieke, onvatbare, constant muterende aanwezigheid, evengoed een product van de Koude Oorlog als een van zijn meest zichtbare vertegenwoordigers. (…) Terwijl de film uitdrukkelijk focust op de uitspattingen van deze enigmatische figuur, geeft het tegelijk ook een ontluisterend beeld van de dramatisch veranderende wereld rond hem heen en de reorganisatie van de Europese linkse bewegingen na de woelige periode van Mei 1968, de desintegratie van het eengemaakte internationale verzet en de manier waarop zijn generatie – niet toevallig ook die van Assayas – omging met de revolutie die er nooit is gekomen.” (Genevieve Yue).

“I know the general audiences would prefer a shorter cut. The thing is that a five-and-a-half hour film is located within a very specific cinematic space. In terms of style and narration, it allows me to go into areas that are completely new for me. It’s a much more satisfying reflection on cinema and the power of cinema. It shows how you can deal simultaneously with small and big issues – small issues being the fate of one man and big issues being the geopolitics of a period. This kind of scope isn’t really possible in a shorter version.” (Cineaste)

— Olivier Assays 

WOE 7 december 2011, 18:00

John Gianvito

Vapor Trail (Clark)

US, 2010, colour, stereo, 264’

Belgische première

“Vapor Trail (Clark) onderzoekt de tragische erfenis van een ecologische ramp in de Filippijnen, veroorzaakt door de militaire aanwezigheid van de Verenigde Staten op de vliegtuigbasis Clark. (…) De lengte van Gianvito’s film (bijna vier en een half uur) laat toe om de ramp te kenschetsen als een direct gevolg en een onscheidbaar onderdeel van de geschiedenis van het Amerikaanse imperialisme – zonder het te reduceren tot een illustratief voorbeeld (aangezien de film een uitgebreide verkenning vormt van de persoonlijke tragedies van de slachtoffers en de passie en toewijding van de activisten die vechten om de opruiming van de Clark-basis). Het uitdiepen van de catastrofe, zowel in lengte als detail, impliceert dat twee effecten die veel documentaires over het lijden van de machtelozen typeren, worden geweerd: enerzijds, het zich-wentelen-in-ellende syndroom dat voorspelbare emoties uitlokt zonder tot inzicht te leiden; anderzijds, een makkelijk uitzaaibare explosie van verontwaardiging als snelle bevrediging van de politiek liberale kijker.” (Chris Fujiwara). Gianvito is momenteel de laatste hand aan het leggen aan een tweede film rond het thema: Vapor Trail (Subic) zal ingaan op de gevolgen van de Subic marinebasis, ook gesitueerd in de Fillipijnen.

“There must be two Americas: one that sets the captive free, and one that takes a once-captive's new freedom away from him, and picks a quarrel with him with nothing to found it on; then kills him to get his land”.

—Mark Twain