FILM

Balamos
Stavros Tornes, Charlotte van Gelder, 1982, GR, 16mm, 80'

“Balamos is een populaire film, maar niet makkelijk om te doorgronden. Het suggereert een gepassioneerde, verbeten aanspraak op de poëzie en dromen die de mens voor zichzelf heeft verworven, tegen de dominerende macht in. Balamos gaat over de terugkeer naar het Oosten, over water en aarde, de gekwelde bezorgdheid om vrijheid. Het is een populair verzinsel, geen populistische, moraliserende intrigue. Het is gesitueerd binnen onze cultuur, maar niet op een lokale, pittoreske manier. Het is doordrongen van tijd, maar niet van kalendermarkeringen. Het is zowel zeer oud als zeer nieuw. Het negeert de schikking van fotoromans en verkent het beeld. Tornes volgt een cinematografische lijn die zich ontwikkelt op basis van een van de shots uit Eisenstein’s Que viva Mexico. Er zijn onderliggende, emotionele repercussies uit het werk van de gebroeders Taviani en Straub. De populaire kwaliteit van een film zoals Balamos kan nooit volledig geaccepteerd worden in een tijd die de vakbondsversie van vrijheid predikt. Het is een film die ieder van ons had kunnen maken. Maar de technocraten van de filmindustrie, de technici van het gezag hebben ons beroofd van dat vermogen. Al wat we kunnen doen is onszelf onderdompelen in deze beelden, Balamos’ paard berijden om zo een menselijk recht te heroveren dat te vaak wordt genegeerd of onderdrukt: het recht om te dromen.” (Antonis Moschovakis)