Undercurrents 10 - Wise Women - Much Madness is divinest Sense
Fri 3 April 2026 - 17:00
KASKCINEMA

Much Madness is divinest Sense - 
To a discerning Eye - 
Much Sense — the starkest Madness - 
’Tis the Majority 
In this, as all, prevail - 
Assent — and you are sane - 
Demur — you’re straightway dangerous - 
And handled with a Chain - 

— Emily Dickinson

Beperkingen, idealen en normativiteit drukken op ons, en tegen ons aan. Externe krachten worden geïnternaliseerd, en het patriarchaat drukt neer. Door experiment, creatie en feministische wereldvorming duwen de films in dit programma terug. Ze bestrijken generaties van feministisch filmmaken, van de vroege jaren 1980 tot nu. Veel van de werken verzetten zich tegen narratieve samenhang door middel van stilte, herhaling en klankverstoring. Ze heroveren het lichaam als instrument en plek voor performance, abstractie, storytelling en symboliek, en vragen de kijker om anders te luisteren — naar beweging, ademhaling, textuur en ritme. Wise Women is opgedragen aan hen die zich loswringen uit het keurslijf van conformiteit — zij die hun meest goddelijke gevoel omarmen, lichamen in transformatie vieren, wegtollen van de assen van controle, en rituelen voeren van wedergeboorte, bevrijding en verzet.

 

In the presence of Martine Thoquenne, Vicky Smith, Alia Syed 
Curated by Rebecca Jane Arthur 
In the context of the research project Homeward Bound — Her Memoir on Binds and Becoming (KASK & Conservatory / School of Arts Gent) 
In collaboration with Elephy

Elephy
KASK
Hang on a Minute: Much Madness
Lis Rhodes, Joanna Davis, 1983, UK, digital, English spoken, 3'

Much Madness is een van de dertien afleveringen in de serie Hang on a Minute, een verzameling van films van 1 minuut die reflecteren over traditionele patronen van onderdrukking in het leven van vrouwen (pornografie, geweld, kernwapens) en de vele vormen die verzet kan aannemen. De serie kwam tot stand in opdracht van de Britse televisiezender Channel 4, met de bedoeling de standaard-tv-programmering te onderbreken met ‘momenten van verstoring’.

Hysteria
Martine Thoquenne, 1982, UK, digital, sound, 3'

Tegen een zwarte achtergrond neemt de kunstenares frame na frame poses aan, met wisselende hoofdtooien die verschillende rollen suggereren. Haar witte bovenlichaam stroomt horizontaal en verticaal — stop-motionbewegingen van extase en kwelling barsten los, steeds vergezeld van het repetitieve, ontregelende geluid van een camerasluiter. 

Thoquennes performance wordt via tekst en archieffacsimiles verweven met geschiedenis. Een decoratieve handspiegel raakt geleidelijk overbelicht en onthult een etherisch titelframe: ‘Hysteria’. Een rood plakkaat flitst: ‘France, 1878’. Tekst verschijnt over een archieffoto: ‘Augustine’. De film put uit Georges Didi-Hubermans Invention of Hysteria: Charcot and the Photographic Iconography of the Salpêtrière (1982). Hij volgt de casus van Louise Augustine Gleizes, bekend als Augustine of ‘A’ . Haar lichaam en handelingen werden in het Salpêtrière- ziekenhuis onafgebroken gedocumenteerd en gebruikt als klinisch bewijs voor hysterie. Ziekenhuisbedden, tribunalen van mannen en de camera zelf leggen een systeem bloot dat vrouwenlichamen observeert, categoriseert en publiek tentoonstelt. Door fragmentatie en herhaling toont Hysteria het geweld van de medische blik en eigent performance opnieuw toe als daad van feministisch verzet.

Le Corps Morcelé
Vicky Smith, 2025, UK, 16mm, silent, 4'

Vicky Smith gebruikt haar eigen volwassen, naakte lichaam als experimentele ruimte, en legt daarbij vast hoe ze steeds opnieuw in zichzelf valt. Een spookachtig wit, gelaagd horizontaal lichaam — stil of trillend — wordt tot leven gewekt op handmatig ontwikkelde zwart-witfilm. Ze maakt gebruik van orthochromatische filmstock, een van nature blauw­ gevoelig materiaal dat de oppervlakte van de huid — aderen, sproeten, oneffenheden en fijne lijnen — benadrukt. Hiermee voegt ze textuur toe aan haar lichaamssculptuur: een opeenhoping van ledematen, torso’s, handen, voeten en hoofden. De toenemende superpositie fragmenteert het lichaam en laat het opnieuw verschijnen, als een ‘corps morcelé’ dat zich verzet tegen samenhang. In haar stille, evocatieve meditatie over het menselijke lichaam, zwaartekracht, vallen en fragmentatie, weeft Smith ook humor door de film: uit de duisternis duikt een verwilderd oog op — een stel bijtende en klapperende tanden jaagt een koude rilling door ons heen. Zo brengt ze lichtheid of herstel in de berusting. Ze geniet van haar eigen lichaam — een autonomie die hypnotiserend werkt.

Catholic Guilt
Martine Thoquenne, 1986, UK, digital, sound, 4'

Tegen de achtergrond van een verlaten kathedraal plaatst Catholic Guilt beelden en handelingen van subversie, zelfexpressie en lichaamsrepressie naast de parafernalia van katholieke vrouwelijke heiligen — religieuze iconografie die geassocieerd wordt met opoffering, devotie, mystiek, zuiverheid en onderwerping. Via performatieve sequenties en associatieve beelden legt de film de mechanismen bloot waarmee religieuze ideologie zich inschrijft op vrouwenlichamen. Hij laat zien hoe schuld wordt belichaamd, geritualiseerd en blijft voortbestaan als een fysieke en psychologische toestand. De sinistere, carnavaleske en hypnotiserende soundtrack van Coil versterkt de bezwerende en onbehaaglijke sfeer van de film en benadrukt zo een gevoel van cyclische beperking, eerder dan van transcendentie.

Durga
Alia Syed, 1986, UK, 16mm, silent, 23'

In plaats van een mythe te illustreren, put Durga uit de scheppende en vernietigende kracht van de Hindoegodin. Hierbij wordt creatie begrepen als cyclisch, instabiel en voortdurend in beweging. Aan de hand van terugkerende beelden roept de film cycli van vruchtbaarheid, verlies en regeneratie op. Betekenis vloeit samen in associatie, duurtijd en terugkeer. Schaduwen verschijnen. Beelden overlappen. Totdat het zwart van de film wit wordt — blootgesteld.

Toen Syed nog bachelorstudent was aan de University of East London, ontstond de film uit haar verkenning van 16mm-printtechnieken. Ze stemde het tempo af op de tijd die het beeld nodig heeft om “van verzadigd zwart naar een spookachtig wit te vervagen, waar herinnering sterker blijft hangen dan representatie.”

Aberrant Motion #1
Cathy Sisler, 1993, CA, digital, English spoken, 11'

In Aberrant Motion #1 verschijnt Cathy Sisler voor het eerst als de Spinning Woman, die speelt met beweging als strategie om normaliteit te destabiliseren. Deze analoge video in lage resolutie is de eerste van vier performancevideo’s (gemaakt tussen 1993 en 1994). Hierin speelt ze met het idee van het ‘aberrante’: een afwijking van verwachte patronen of non-conformiteit aan gebruikelijke normen.

Shedding
Vicky Smith, 2024, UK, 16mm, silent, 4'

In Self-portrait #1: Shedding verschijnt Vicky Smith in verschillende over elkaar gelegde lagen op handmatig verwerkte zwart-witfilm. Gekaderd als een witte buste tegen een zwarte achtergrond, zijn haar gelaatstrekken onscherp, omgeven door een pulserende echo — haar silhouet dat rond haar zweeft en door haar heen beweegt. Ze draait haar hoofd van links naar rechts, sneller en trager, terwijl haar gezicht vanuit elke hoek wordt vastgelegd. Haar haren zweven omhoog en door de lucht, vermenigvuldigd over de belichtingen heen. Met behulp van de Bolex-camera gebruikt Smith superpositie en wisselende snelheid om het beeld eerst op te bouwen en daarna weer te laten eroderen. Haar buste valt plots achterover, komt geleidelijk in focus, weg van haar gelaagde ontdubbelingen. Het laat een residueel, spectraal spoor achter, alsof het lichaam laag voor laag zijn eigen beeld afwerpt. Wat rest is geen verdwijning, maar helderheid: een zelf dat tot stand komt door sub­ tractie, dat vorm krijgt door beweging, zwaartekracht en de mechaniek van de camera.

Pressing
Stephanie Barber, 2025, US, digital, English spoken, 4'

a woman washes her hair in the kitchen sink while telling
her friend about a memory of sitting in a bathtub and
watching her aunt get ready to go out. 

a narrative fragment,

a very short story, a performance and exercise in the prosaic as mythologized
through memory. 

concision and the infinite that is always entwined with
remembering and forgetting. 

the pressing of pubic hair against nylon

the pressing of fingers on fruit

the pressing of an image of 

womanhood 

sexuality 

pleasure on the young psyche of the character in the film.

the pressing of light on photosensitive chemicals. 

minerals i’ve exposed. 

light struck is a phrase i like to think about. the bearable 
violence. 

— Stephanie Barber