“In Alentejo wordt gezegd dat zij die iets kwijt zijn, terug zouden moeten wandelen naar het begin.” Marta Mateus’ Farpões, Baldios – een debuutfilm als een ware blikseminslag – onderneemt zo’n wandeling. Het is een relaas van onteigening, van braaklanden die ooit gemeenschappelijk goed waren, en van de mensen die leefden en werkten op deze gronden zonder ze ooit te bezitten. Het speelt zich af in het zuiden van Portugal vandaag, maar de strijd is oud en je bent er misschien vertrouwd mee: “Ze lieten niet het leven vanwege liefde. Het was een gevecht.”
Het is een kwestie van overlevering en veerkracht, van vertelde en gehoorde (geschied)verhalen. De kinderen die nu vrij zijn om in de velden te spelen, ontmoeten op hun zwerftochten hun ouderen. Een levenswijze wordt door de mannen in de duisternis van de schuren verkondigd, bijna als een litanie. “Nu wieden we. Dan volgt het snoeien. En vervolgens zaaien we de anjers.” Maar de arbeid die we zien, wordt verricht door vrouwen: groenten schillen, brandhout sprokkelen, het bezweren van geesten. Voor zij die willen kijken, is dit landschap geladen met aanwezigheid. (Sílvia das Fadas)
Portuguese with English subtitles
