In the presence of Katja Mater, Viktoria Schmid, Esther Urlus
In Test Film (2017-2026) onderzoekt beeldend kunstenaar Katja Mater andermaal de grenzen van het filmmedium. Het werk bestaat uit handgetekende ‘interpretaties’ van grafische 16mm testbeelden, zogenaamde SMPTE tests, oorspronkelijk bedoeld voor de calibratie van het filmbeeld met als doel een ‘optimale’ of ‘correcte’ weergave in printer of projectie. De getekende en vervolgens gefilmde versies van Mater zetten deze doelstelling van film als representatie van de werkelijkheid op scherp. Test Film benadrukt het begrip van film als een efemeer construct van beeld en tijd.
Een standaard lengte voor een rolletje film in een 16mm camera is 100 voet / 30,5 meter. Filmmaker Minjung Kim benadert film als een fysiek medium, als een lichaam. Ze onderzoekt in een serie werken de relatie tussen de standaard filmlengte en tijdsduur. Het werk (100ft) bestaat uit 100 voet / 30,5 meter film. De lengte van de film wordt verbeeld door twee figuren in een landschap die elk exact 100 voetstappen zetten in de tijdsduur van de complete rol film in de camera. Het tempo wordt bepaald door het feit dat 1 voet film 40 filmbeelden bevat, op 24 beelden per seconde is dat ongeveer 1,66 seconden per voet. De twee figuren, een man en een vrouw, bewegen voetje voor voetje door het filmkader waarbij de afstand tussen de man en de vrouw steeds groter wordt. (100ft) bevraagt impliciet de dominante invloed van gender in een meetstandaard gebaseerd op de volwassen mannenvoet.
De filmografie van Ivan Ladislav Galeta (1947-2014) munt uit in kraakhelder geconstrueerde, analytische filmwerken. PiRâMidas (1972-1984) is als een geometrische tijdreis per trein naar een zeker punt in de ruimte en terug. De solide basis van de film wordt gevormd door een ononderbroken opname van 5 minuten op Fujicolor 16mm filmstock gemaakt op 20 April 1984, 11:34 AM in Hongarije. Door middel van een ‘cyclische’ montage wordt door Galeta een labyrinth geconstrueerd van 7261 film frames waarbij het eindpunt van de eerste helft van de film tevens het hoogtepunt is: een geprojecteerde ‘gebeurtenis’, gemarkeerd met RGB gekleurde filmframes, die plaatsvindt in het exacte midden van deze puur symmetrische film.
Rojo Žalia Blau is een landschapsstudie die drie verschillende locaties in Spanje, Litouwen en Oostenrijk verknoopt in drie tijdslagen middels de techniek van ‘colour separation’. Het kleurnegatief passeert bij elke opname van bos- of zeegezicht driemaal de lens van de 16mm camera, met een rood-, dan een groen- en vervolgens een blauwfilter. In projectie vallen deze beelden weer samen maar zijn ze dus niet geheel synchroon. Door die kleine verschuiving in opnametijd waaieren de vormen en bewegingen van de bomen, schaduwen en golven subtiel uiteen. De wereld baadt in een ander licht, met een zekere fluïde perceptie van het concept realiteit tot gevolg.
Het buitenwerkelijke As Without So Within (2014-2016) is een meditatie die bestaat uit beelden van objecten en hun tijdelijke rela ties. Met haar achtergrond in het creëren van ruimtelijk werk vervaardigde de kunstenaar deze objecten en benoemde ze tot ‘prop sculpturen’. Zij staan in dienst van de film en dienen louter als instrumenten om autonome beelden te creëren. De opnamen hiervan in de studio namen slechts een middag in beslag, het verwerken van het beeld tot de film ruim twee jaar. Tijd die nodig was voor een ‘transformatie’. In hun statische materialiteit verwijzen de sculpturale objecten nu naar de materialiteit van film, en in hun vorm en presentatie naar bepaalde aspecten van cinema — de duisternis, het kader, de stilte en de roerloosheid van de kijker. Het maakt As Without So Within tot een vertragende, immersieve ervaring en een spel met schaal en tijd.
Esther Urlus is de belichaming van de ‘do-it-yourself’ benadering in het maken van films. In haar werk, voornamelijk op 16mm film, laat ze zich inspireren door oude of in onbruik geraakte technieken uit de geschiedenis van de film en fotografie. Voor Deletion liet ze zich inspireren door het autochrome-proces, een in de vergetelheid geraakte methode om kleur te creëren uit zwart-witbeelden. Minuscule korrels aardappelzetmeel, gekleurd in roodoranje, blauwviolet en groen, creëerden de illusie van een kleurenbeeld. Dit aardappelzetmeel genereerde kleur door een korrelig patroon van de drie hoofdkleuren (RGB) voor een zwart-witbeeld te plaatsen. Deze techniek wordt in Deletion uitvergroot, waardoor het lijkt alsof je door een microscoop naar het beeld kijkt: ritselende korrels waarin enkel contouren zichtbaar worden, verschijningen die slechts gedeeltelijk herkenbaar zijn en die lijken op de restanten van een menselijke vorm.
Tussen 2008 en 2015 experimenteerde Alexandre Larose in de Brouillard reeks op verschillende manieren met overlappende opnames op film. Van deze serie gelaagde tijdsdocumenten springen #14, #15 en #16 het meest in het oog. Ze zijn alle drie opgenomen in korte tijd op dezelfde locatie en volgens hetzelfde concept. De filmmaker hanteert een 35mm camera met 1000 voet / 300 meter kleuren omkeerfilm en bewandelt in een enkele take het pad van het huis van zijn ouders naar de oever van het nabijgelegen Lac Saint-Charles, in de buurt van Québec. Doordat het diafragma slechts een klein stuk is geopend ontstaan alleen minimale lichtspoortjes in de filmemulsie van de meest lichte plekken in de wandeling. Met een meervoudige herhaling van deze handeling, en dito belichting, schildert zich laag over laag een traag pulserend beeld op de film. Het oplichtende landschap is door de camera gecondenseerd tot een betoverende documentatie van tijd en plaats.



